Bir platform ızgarasının ağırlığı; teklifleri karşılaştırmak, nakliye ve kaldırmayı planlamak ve taşıyıcı çeliğe gelen yükü hesaplamak için gereklidir. Aşağıdaki hesaplayıcıyla kaynaklı (elektrofüzyon) ve geçmeli (pres) ızgaraların 1 m² ağırlığını, galvaniz kaplamanın eklediği ağırlığı ve ölçüsünü bildiğiniz panellerin ağırlığını bulabilirsiniz.
Izgara ağırlığı nasıl hesaplanır?
Izgaranın ağırlığı, içindeki lama ve çubukların hacmi ile malzemenin yoğunluğunun çarpımıdır. 1 m² ızgarada 1 metre genişliğe 1000 ÷ taşıyıcı lama aralığı kadar taşıyıcı lama, 1 metre boya 1000 ÷ enine çubuk aralığı kadar enine çubuk düşer ve her biri 1 metre uzunluğundadır. Ölçüler milimetre, yoğunluk g/cm³ alındığında:
1 m² ağırlık (kg) = yoğunluk × [(1000 ÷ taşıyıcı aralığı) × h × t + (1000 ÷ enine aralık) × enine çubuğun kesit alanı] ÷ 1000
- Aralık ve göz açıklığı: Hesapta aralıklar merkezden merkeze alınır. Göz açıklığı, yani iki lama arasındaki boşluk, aralıktan lama kalınlığı çıkarılarak bulunur: 34,3 mm aralıklı 3 mm’lik lamalarda açıklık 31,3 mm’dir. DIN 24537-1 standardında yer alan 34 × 38 mm (kaynaklı) ve 33 × 33 mm (geçmeli) göz ölçüleri merkezden merkeze ölçülerdir; bir katalogdaki göz ölçüsünün aralık mı açıklık mı olduğuna bakın.
- Kaynaklı (elektrofüzyon) ızgara: Enine çubuklar, çoğunlukla burgulu kare çubuklar, taşıyıcı lamaların üst kenarına bastırılarak her kesişimde kaynatılır. Çubukların lamaya gömülen kısmı çok küçük olduğundan ihmal edilir. Burgulu kare çubuğun kesiti, aynı ölçüdeki düz kare çubuğunkiyle aynıdır.
- Geçmeli (pres) ızgara: Enine lamalar, taşıyıcı lamalarda açılan yuvalara preslenir. Her kesişimde iki lamanın ortak hacmi (enine lama yüksekliği × enine lama kalınlığı × taşıyıcı lama kalınlığı) iki kez sayılmasın diye bir kez düşülür.
- Malzeme: Yoğunluk olarak çelikte 7,85, paslanmaz çelik 304’te 7,90, 316’da 8,00 ve alüminyumda 2,70 g/cm³ alınır. Aynı ölçüdeki alüminyum ızgara, çelik ızgaranın yaklaşık üçte biri ağırlığındadır.
Galvaniz kaplamanın ağırlığı
Sıcak daldırma galvanizde çinko ızgaranın bütün yüzeyini kaplar; eklediği ağırlık, yüzey alanı ile kaplama kalınlığının çarpımıdır. 1 µm çinko, 1 m² yüzeyde yaklaşık 7,2 g gelir. Izgaralar ince lamalardan oluştuğu için yüzeyleri büyüktür: 30 × 3 mm lamalı bir ızgaranın 1 m²’si yaklaşık 2,5 m² yüzeye sahiptir.
EN ISO 1461 standardı (Türkiye’de TS EN ISO 1461), en düşük ortalama kaplama kalınlığını çeliğin kalınlığına göre verir:
| Çelik kalınlığı | En düşük ortalama kaplama |
|---|---|
| 1,5 mm’ye kadar | 45 µm |
| 1,5 mm’den kalın, 3 mm’ye kadar | 55 µm |
| 3 mm’den kalın, 6 mm’ye kadar | 70 µm |
| 6 mm’den kalın | 85 µm |
Hesaplayıcıda kaplama kalınlığını boş bırakırsanız taşıyıcı lamanın kalınlığına göre bu tablodaki değer kullanılır. Pratikte kaplamalar çoğunlukla bu en düşük değerlerden kalın çıkar; galvaniz firmasının ölçtüğü kalınlığı girerseniz sonuç gerçeğe yaklaşır.
Panel ağırlığı
Gerçek bir panel, m² ağırlığının panel alanıyla çarpımından biraz daha ağırdır:
- Panelin iki uzun kenarında birer taşıyıcı lama bulunur. Hesaplayıcı taşıyıcı lamaları panelin eninden, en dıştaki ikisi dahil sayar: 1000 mm enindeki, 34,3 mm aralıklı bir panelde 30 lama vardır; m² hesabındaki ortalama ise 29,15’tir.
- Taşıyıcı lamaların kesik uçları çerçeve (kenar) lamasıyla kapatılır. Hesaplayıcı çerçeve lamasını taşıyıcı lamayla aynı kesitte, iki uçta kabul eder.
- Enine çubukların sayısı, panel boyunun ortalama aralığa bölümüyle bulunur; gerçek bir panelde uçlardaki ilk çubuğun yerine göre bir eksik ya da bir fazla olabilir.
- Bu yüzden m² ağırlığıyla bulunan panel ağırlığı, gerçek panelden birkaç yüzde düşük çıkabilir.
Örnek hesaplar
- Kaynaklı ızgara; 30 × 3 mm taşıyıcı lama 34,3 mm aralıkla, 5 mm burgulu kare enine çubuk 38,1 mm aralıkla, kaplamasız çelik: taşıyıcılar (1000 ÷ 34,3) × 30 × 3 × 7,85 ÷ 1000 ≈ 20,60 kg/m², enine çubuklar (1000 ÷ 38,1) × 5 × 5 × 7,85 ÷ 1000 ≈ 5,15 kg/m²; toplam ≈ 25,75 kg/m².
- Aynı ızgara, sıcak daldırma galvanizli (55 µm): yüzey ≈ 2,45 m²/m², çinko ≈ 2,45 × 55 × 7,2 ≈ 970 g; toplam ≈ 26,72 kg/m².
- Aynı ızgaradan 1000 × 1000 mm’lik, iki ucu çerçeveli, galvanizli bir panel: 30 taşıyıcı lama, ortalama 26 enine çubuk ve 2 × 1000 mm çerçeve lamasıyla ≈ 28,64 kg, yani m² ağırlığından yaklaşık %7 fazla. Bu panellerden 12 adet ≈ 343,7 kg gelir.
- Aynı ızgaradan 6000 × 1000 mm’lik 50 panel: yaklaşık 8,27 ton.
- Geçmeli ızgara; 30 × 2 mm taşıyıcı lama ve 10 × 2 mm enine lama, ikisi de 33,3 mm aralıkla, kaplamasız çelik: taşıyıcılar ≈ 14,14 kg/m², enine lamalar ≈ 4,71 kg/m²; kesişimlerdeki ortak hacim (≈ 0,28 kg/m²) düşülünce ≈ 18,58 kg/m². Aynı ızgara alüminyumdan ≈ 6,39 kg/m² gelir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Hesap anma ölçüleriyle yapılır. Dişli (tırtıklı) lamalardaki dişler, kaynaklar ve üretim toleransları gerçek ağırlığı birkaç yüzde değiştirebilir; kesin değer için üreticinin ağırlık tablosuna bakın.
- Boru, dikme ve ekipman geçişleri için açılan boşluklar ağırlığı azaltır; kesim kenarlarına eklenen kenar lamaları artırır.
- Izgara merdiven basamaklarında yan bağlantı levhaları ve burun profili ızgara gövdesine ek ağırlık getirir; bunlar hesaba dahil değildir.
- Hesaplayıcı ızgaranın taşıyabileceği yükü hesaplamaz. Taşıyıcı lamanın yüksekliği, kalınlığı ve aralığı; mesnetler arasındaki açıklığa ve yüke (yaya, el arabası, forklift) göre üreticinin yük tablolarından ya da statik hesaptan seçilir. Taşıyıcı lamalar her zaman mesnetler arasında uzanacak yönde yerleştirilir.
- Yürüme yolu ve çalışma platformlarında göz açıklığı güvenlik açısından da önemlidir; EN ISO 14122-2 gibi standartlar platform zeminindeki açıklıklar için sınırlar koyar.
İmal ettiğimiz yürüme yolu platform ızgarası, ızgara merdiven basamağı ve panelleri kirişlere kaynaksız bağlamak için ızgara kelepçesi çeşitlerini ürün sayfalarımızda inceleyebilirsiniz. Lama, profil ve sac ağırlıkları için metal ağırlık hesaplayıcımızı da kullanabilirsiniz.