Izgara merdiven basamağı, platform ızgarasıyla aynı yöntemle üretilen, iki ucuna yan bağlantı levhaları kaynatılmış ve ön kenarına kaymaz bir burun profili eklenmiş hazır merdiven basamağıdır. Gemilerde ve endüstriyel tesislerde eğimli merdivenlerin, yangın merdivenlerinin, servis ve bakım merdivenlerinin basamağı olarak kullanılır. Açık gözenekli yapısı sayesinde üzerinde su, yağ, kar veya kir birikmez; bu da basamağı ıslak ve kirli ortamlarda güvenli hale getirir.
Yapısı
Bir ızgara basamak şu kısımlardan oluşur:
- Taşıyıcı lamalar ve enine çubuklardan meydana gelen ızgara gövde,
- Basamağın iki ucunda bulunan ve merdiven yanaklarına (taşıyıcı kirişlere) cıvatalanmak için delikler açılmış yan levhalar,
- Basamağın ön kenarındaki burun profili.
Burun profili, basamağın en çok aşınan ve ayağın ilk temas ettiği bölgesidir. Bu bölge çoğunlukla baklava desenli sac, delikli kaymaz sac veya kalın bir köşebentten yapılır. Burun kısmının belirgin olması, özellikle loş alanlarda ve aşağı inerken basamak kenarının fark edilmesini kolaylaştırır.
Kullanım Alanları
- Gemilerde güverteler arasındaki eğimli (tersane jargonunda “yatay”) merdivenler
- Makine dairesi ve pompa dairesi merdivenleri
- Tanker güvertelerindeki kedi yolu ve boru köprüsü merdivenleri
- Fabrika, enerji santrali ve arıtma tesisi gibi endüstriyel yapılarda servis merdivenleri
- Binaların dış cephe yangın merdivenleri
Malzeme ve Kaplama
Basamaklar genellikle karbon çeliğinden üretilip imalattan sonra sıcak daldırma galvaniz ile kaplanır. Galvaniz, basamağın hem ızgara gövdesini hem de kaynak bölgelerini korozyona karşı korur. Paslanmaz çelik basamaklar kimyasal ve hijyen gerektiren ortamlarda, alüminyum basamaklar ise ağırlığın önemli olduğu tekne ve yapılarda tercih edilir. Gerektiğinde basamaklar boyalı olarak da teslim edilebilir.
Ölçülendirme
Basamak genişliği merdivenin kullanım yoğunluğuna, derinliği ise merdivenin eğimine ve basamaklar arası yüksekliğe göre belirlenir. Taşıyıcı lama kesiti, iki yan levha arasındaki açıklık ve basamağın taşıyacağı yük dikkate alınarak seçilir. Yan levhalardaki delik aralıklarının standart tutulması, basamakların cıvatalarla kolayca takılıp sökülebilmesini sağlar. Bu modüler yapı sayesinde hasar gören ya da aşınan bir basamak, merdivenin tamamını sökmeden yenisiyle değiştirilebilir.
Avantajları
- Kaymaz yüzey ve kendiliğinden drene olan açık yapı
- Işık ve hava geçirgenliği sayesinde alt katların daha iyi aydınlanması ve havalanması
- Hafiflik ile yüksek dayanımın bir arada sunulması
- Cıvatalı montaj sayesinde hızlı kurulum ve kolay bakım