Izgara kelepçesi, platform ve yürüme yolu ızgaralarını taşıyıcı çelik kirişlere kaynak yapmadan ve kirişi delmeden sabitlemek için kullanılan mekanik bağlantı elemanıdır. Izgara bağlantı aparatı, ızgara klipsi veya ızgara bağlantı elemanı adlarıyla da bilinir. Izgara panellerinin titreşim, rüzgâr, dalga etkisi ya da üzerinden geçen yükler nedeniyle yerinden oynamasını, kaymasını ve kalkmasını önler.
Çalışma Prensibi
Kelepçe genellikle üç parçadan oluşur: ızgaranın üst yüzeyine oturan bir üst parça (eyer veya pul), kirişin flanşını alttan kavrayan bir alt parça (kanca veya pabuç) ve bu iki parçayı birbirine sıkan bir cıvata-somun takımı. Cıvata ızgaranın gözlerinden birinden geçirilir; somun sıkıldıkça üst parça ızgarayı aşağı doğru bastırırken alt parça kirişin flanşını kavrar ve ızgara kirişe sıkıca bağlanmış olur.
Çeşitleri
- Kanca tipi kelepçe: L biçimli bir kanca ile kirişin flanşını kavrayan, cıvata ve eyer ile ızgarayı bastıran tiptir. Farklı flanş kalınlıklarına uyum sağlayabilir.
- Eyer tipi bağlantı aparatı: İki komşu ızgara panelinin birleştiği yerde, taşıyıcı lamaların üzerine oturarak panelleri birlikte bağlar.
- Panel birleştirme klipsleri: Kiriş bulunmayan noktalarda iki paneli birbirine bağlamak için kullanılır.
Kalıcı uygulamalarda ızgara kirişe kaynakla da bağlanabilir; ancak kaynak galvaniz kaplamaya zarar verir ve panelin sökülmesini zorlaştırır. Bu nedenle kelepçeler birçok uygulamada tercih edilir.
Malzeme
Izgara kelepçeleri genellikle sıcak daldırma galvanizli çelikten veya paslanmaz çelikten üretilir. Cıvata ve somunların da aynı korozyon dayanımına sahip olması önemlidir; aksi halde bağlantı noktası zamanla paslanarak gevşeyebilir. Deniz ortamında ve kimyasal tesislerde paslanmaz çelik kelepçeler uzun ömür sağlar.
Avantajları
- Kaynak gerektirmediği için montaj hızlıdır ve galvaniz kaplama zarar görmez.
- Izgara panelleri gerektiğinde kolayca sökülerek altındaki boru, kablo ve ekipmanlara erişim sağlanır.
- Taşıyıcı kirişlerin delinmesine gerek kalmaz; bu da yapısal bütünlüğü korur.
- Gemiler gibi sürekli titreşime maruz yapılarda panellerin yerinden çıkmasını önler.
Montajda Dikkat Edilenler
Her panelin en az dört noktadan sabitlenmesi yaygın bir uygulamadır; panel boyutuna ve yükleme koşullarına göre kelepçe sayısı artırılabilir. Cıvataların aşırı sıkılması ızgara lamalarını ezebileceğinden uygun kuvvetle sıkılması, titreşimli ortamlarda ise kilitli somun veya uygun rondela kullanılması önerilir.