Taş kırma keskisi, diyafram duvar ve fore kazık kazılarında grab veya burgu ile kazılamayan sert kaya tabakalarını, iri blokları ve sert engelleri kırmak için kullanılan, birkaç ton ağırlığındaki ağır çelik kırma aracıdır. Uluslararası literatürde “chisel” olarak bilinir. Paletli bir vinçle belirli bir yüksekliğe kaldırılıp serbest bırakılarak hendeğin veya deliğin tabanına düşürülür; ağırlığı ve düşme hızıyla kayayı parçalar.
Ne İşe Yarar?
Diyafram duvar kazısında grab, zemini çeneleriyle kesip alarak ilerler. Ancak kazı sırasında sert kaya tabakalarına veya iri taş bloklarına rastlanırsa grab ilerleyemez. Bu durumda taş kırma keskisi devreye girer: keski tekrar tekrar kaldırılıp düşürülerek kaya parçalanır, ardından kırılan malzeme grabla hendekten alınır. Bu yöntem sert zeminlerde kazıya devam edilebilmesini sağlar.
Yapısı
- Gövde: Kalın çelik levhalardan kaynakla imal edilen ve iç kısmı perdelerle güçlendirilen ağır bir kutu yapıdır. Gövdenin ağırlığı darbe enerjisinin büyük bölümünü oluşturur.
- Kesici kenar: Keskinin alt ucunda, kayaya darbe yapan sertleştirilmiş kenar veya değiştirilebilir dişlerdir.
- Asma noktası: Vinç halatının bağlandığı, darbe yüklerine dayanacak şekilde güçlendirilmiş kulak veya mapadır.
- Kılavuz yüzeyler: Keskinin hendek içinde düşey kalmasını ve hendek genişliğine uygun hareket etmesini sağlar.
Keskinin genişliği kazılan hendeğin genişliğine uygun olarak seçilir. Farklı kaya türleri için düz, sivri veya çok dişli keski formları kullanılabilir.
İmalat ve Malzeme
Taş kırma keskileri sürekli ve çok büyük darbe yüklerine maruz kalır. Bu nedenle imalatta yüksek mukavemetli çelik levhalar, tam nüfuziyetli ve kusursuz kaynak dikişleri ve gövde içinde rijit bir perde sistemi kullanılır. Kesici kenarlarda aşınmaya dayanıklı çelikler veya sert dolgu kaynağı uygulanır. Aşınan kenarlar yeniden doldurularak keski uzun süre kullanılabilir.
Kullanım Alanları
- Diyafram duvar kazılarında sert kaya ve blok kırma
- Fore kazık delgilerinde engel kırma
- Liman ve kıyı yapılarında kayalık zeminde kazı
- Temel kazılarında sert tabakaların geçilmesi