Pool N çapa, gemilerde baş çapası olarak kullanılan, çiposuz (stockless) tipte ve yüksek tutma gücüne sahip (HHP – High Holding Power) bir çapa modelidir. Pool çapa ailesinin bir üyesidir ve özellikle kumlu ve çamurlu deniz tabanlarında güçlü tutunma sağlar. Ticari gemilerden yatlara kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Çiposuz Çapa Nedir?
Geleneksel çapalarda, çapa gövdesine (şaft) dik olarak yerleştirilmiş bir çipo (stock) bulunur. Çiposuz çapalarda bu parça yoktur; tırnaklar (palalar) bir mafsal etrafında belirli bir açıyla dönerek deniz tabanına gömülür. Çiposuz çapaların en büyük avantajı, bordadaki çapa yuvasına ve loça borusuna doğrudan çekilerek stoklanabilmesidir. Bu nedenle modern gemilerin büyük çoğunluğunda çiposuz çapalar kullanılır.
Yüksek Tutma Gücü (HHP)
Klas kuruluşları, aynı ağırlıktaki sıradan bir çiposuz çapaya göre en az iki kat tutma gücü gösterdiği testlerle kanıtlanan çapaları “yüksek tutma güçlü” (HHP) olarak onaylar. Bu onay sayesinde gemide, kurallara göre belirlenen çapa ağırlığından daha hafif bir çapa kullanılabilir; HHP çapalarda tipik olarak yaklaşık yüzde 25’lik bir ağırlık azaltımına izin verilir. Bu durum çapa, zincir ve ırgat sisteminde önemli bir ağırlık ve maliyet tasarrufu sağlar.
Yapısı
- Şaft (gövde): Çapanın zincire bağlandığı uzun bölümüdür; ucunda çapa kilidinin takıldığı bir göz bulunur.
- Tırnaklar (palalar): Geniş ve keskin uçlu bölümlerdir; deniz tabanına gömülerek tutunmayı sağlar.
- Taç (crown): Tırnakların bağlandığı ve şaftın mafsallandığı bölümdür.
Pool N çapalar birçok uygulamada tam dengeli olarak tasarlanır: çapa yuvasına çekildiğinde tırnaklar kendiliğinden dik konuma döner ve çapa yuvada sıkışmaz.
Malzeme ve Yüzey
Pool N çapalar yüksek mukavemetli çelikten üretilir ve klas sertifikalı olarak teslim edilebilir. Yüzey koruması için sıcak daldırma galvaniz, boya veya bitüm kaplama uygulanır; yatlar için paslanmaz çelik versiyonları da bulunur.
Kullanım Alanları
- Kargo gemileri, tankerler ve yolcu gemilerinde baş çapası olarak
- Römorkörler, iş tekneleri ve balıkçı gemileri
- Büyük yatlar ve mega yatlar