Paletli vinç bomu, paletli vinçlerin yük kaldırma yüksekliğini ve erişim mesafesini belirleyen, genellikle kafes (lattice) yapıda imal edilen uzun taşıyıcı koldur. Bom, alt ucundan vincin gövdesine pimle bağlanır; üst ucundaki makaralardan geçen halatlar aracılığıyla yük kaldırılır. Paletli vinçler inşaat, liman, enerji ve zemin mühendisliği projelerinde ağır yüklerin kaldırılmasında ve diyafram duvar grabı, taş kırma keskisi ya da delgi ekipmanının taşınmasında kullanılır.
Yapısı
- Alt (kök) bölüm: Bomun vinç gövdesine bağlandığı bölümdür; mafsal pimleri bu bölümde bulunur.
- Ara bölümler: Bom boyunu uzatmak için alt ve üst bölümler arasına eklenen modüler parçalardır. Farklı uzunluklardaki ara bölümlerin birleştirilmesiyle istenen bom boyu elde edilir.
- Uç (baş) bölüm: Halat makaralarının bulunduğu bölümdür; yük halatları buradan geçer.
- Kafes yapı: Her bölüm, köşelerdeki ana borular (kordonlar) ve bunları birbirine bağlayan çapraz ve dikme borulardan oluşur. Bu yapı düşük ağırlıkla yüksek dayanım ve rijitlik sağlar.
- Bağlantılar: Bölümler birbirine pimli bağlantılarla bağlanır; bu sayede bom sahada hızla kurulup sökülebilir.
Neden Kafes Yapı?
Kafes yapı, malzemeyi kuvvetlerin en etkili şekilde taşındığı noktalarda kullanarak bomun ağırlığını en aza indirir. Bom ne kadar hafifse vinç o kadar fazla yük kaldırabilir. Ayrıca kafes yapıda rüzgâr yükleri, dolu kesitli yapılara göre daha düşüktür.
İmalat ve Malzeme
Bom bölümleri yüksek mukavemetli çelik borulardan imal edilir. Borular hassas şekilde kesilir, birbirine uygun açılarla alıştırılır ve kaynakla birleştirilir. Bomun ölçü hassasiyeti, bölümlerin birbirine düzgün bağlanması ve yükün eksen boyunca doğru aktarılması için çok önemlidir. Kaynak dikişleri tahribatsız muayene yöntemleriyle kontrol edilir.
Bakım ve Muayene
Bom bölümlerindeki ezilmiş, eğilmiş veya çatlamış borular bomun taşıma kapasitesini ciddi ölçüde düşürür. Bu nedenle bomlar düzenli olarak gözle ve gerektiğinde tahribatsız muayene yöntemleriyle kontrol edilir. Hasarlı bölümler, üretici talimatlarına ve ilgili standartlara uygun yöntemlerle onarılır veya yenisiyle değiştirilir.
Kullanım Alanları
- İnşaat ve altyapı projelerinde ağır kaldırma
- Diyafram duvar ve fore kazık işlerinde grab, keski ve delgi ekipmanının taşınması
- Liman ve tersane işleri
- Enerji santrali ve rüzgâr türbini montajları