Oksijen asetilen dolabı, kaynak ve kesme işlerinde kullanılan oksijen ve asetilen gaz tüplerinin güvenli şekilde saklandığı, havalandırmalı ve kilitlenebilir çelik dolaptır. Gemilerde, tersanelerde, atölyelerde ve sanayi tesislerinde, basınçlı ve yanıcı gaz tüplerini darbe, güneş ışığı, yetkisiz kullanım ve yangın risklerine karşı korumak için kullanılır.
Neden Özel Bir Dolap Gerekir?
Asetilen son derece yanıcı bir gazdır; oksijen ise kendisi yanmasa da yanmayı şiddetle destekler. Bu iki gazın sızıntı halinde bir araya gelmesi ya da tüplerin ısınması ciddi yangın ve patlama tehlikesi oluşturur. Tüplerin devrilmesi veya vanalarına darbe gelmesi de tehlikelidir. Oksijen asetilen dolapları tüpleri dik ve sabit konumda tutarak, sızan gazın birikmesini havalandırmayla önleyerek ve tüpleri dış etkilerden koruyarak bu riskleri azaltır.
Gemilerde Kullanımı
Gemilerde bakım ve onarım için oksijen-asetilen kaynak ve kesme ekipmanı bulunur. Uluslararası kurallar ve klas kuruluşlarının gereklilikleri, bu gaz tüplerinin uygun şekilde ve genellikle açık güvertede ya da iyi havalandırılan özel bölmelerde saklanmasını ister. Dolapların açık güvertede, yaşam mahallerinden ve ısı kaynaklarından uzakta, kolay erişilebilen yerlere yerleştirilmesi yaygın bir uygulamadır.
Yapısı
- Gövde: Çelik sacdan imal edilir ve tüplerin ağırlığını taşıyacak şekilde güçlendirilir.
- Ayrı bölmeler: Oksijen ve asetilen tüplerinin birbirinden ayrı tutulması için dolap iç perdeyle bölünebilir veya iki ayrı dolap kullanılabilir.
- Havalandırma panjurları: Dolabın alt ve üst kısımlarındaki panjurlar, sızabilecek gazın birikmeden dışarı atılmasını sağlar.
- Tüp sabitleme elemanları: Zincir, kelepçe veya kayışlarla tüpler dik konumda sabitlenir; geminin hareketleri sırasında devrilmeleri önlenir.
- Kilitli kapılar: Yetkisiz erişimi engeller.
- Uyarı işaretleri: Dolabın içeriğini ve tehlikeleri belirten işaretlemeler bulunur.
Malzeme ve Yüzey İşlemleri
Dolaplar genellikle çelikten üretilip standart olarak astar boyalı, isteğe göre son kat boyalı teslim edilir. Açık güvertede kullanılacak dolaplarda sıcak daldırma galvaniz veya deniz tipi boya sistemleri tercih edilir. Güneş ışığını yansıtan açık renkler, tüplerin aşırı ısınmasını önlemeye yardımcı olur.
Güvenli Kullanım
Tüplerin vanaları kullanılmadığı zamanlarda kapalı tutulmalı ve koruyucu başlıkları takılı olmalıdır. Dolabın çevresinde sigara içilmemeli ve açık alev kullanılmamalıdır. Boş ve dolu tüpler ayrı işaretlenmeli, dolabın havalandırma açıklıkları hiçbir şekilde kapatılmamalıdır.