Halat tamburu, gemilerde bağlama ve çekme halatlarının, hortumların veya kabloların düzenli şekilde sarılarak saklandığı, bir mil etrafında dönen silindirik makaradır. Halat makarası olarak da bilinir; uluslararası literatürde “rope reel” veya “storage reel” olarak adlandırılır. Kullanılmayan halatların güvertede düzensiz şekilde bırakılmasını önler, onları korur ve gerektiğinde hızla açılıp yeniden sarılmalarını sağlar.
Ne İşe Yarar?
Bağlama halatları ağır ve uzundur. Güvertede kangal halinde bırakılan halatlar hem yer kaplar hem de ayağa dolanma ve takılma riskine yol açar. Ayrıca güneş ışığına, deniz suyuna ve kimyasallara maruz kalan halatlar daha çabuk yıpranır. Halat tamburu, halatları düzenli ve korunaklı bir şekilde saklar; çoğu zaman tamburun üzeri bir brandayla örtülerek halat güneş ışığından korunur.
Yapısı
- Gövde (tambur): Halatın sarıldığı silindirik bölümdür.
- Yan diskler: Tamburun iki yanında, halatın yanlara kaymasını önleyen disklerdir; hafiflik için delikli veya kollu yapılabilir.
- Mil ve yataklar: Tamburun dönmesini sağlar; yataklar çoğunlukla gresörlüklü yatak kutularıdır.
- Ayaklar (sehpa): Tamburu taşıyan ve güverteye kaynatılan ya da cıvatalanan çerçevelerdir.
- El çarkı veya kolu: Tamburu elle döndürmek için kullanılan geniş çember veya krank koludur.
- Fren veya kilit: Tamburun istenmeden dönmesini engeller.
Çeşitleri
- Elle çalışan halat tamburları: El çarkı veya kolla döndürülür; birçok gemi ve teknede yeterlidir.
- Motorlu halat tamburları: Elektrikli veya hidrolik motorla döndürülür; büyük ve ağır halatlar için kullanılır.
- Hortum ve kablo tamburları: Yakıt, su veya yangın hortumlarının ya da kabloların saklanması için benzer yapıda üretilir.
Malzeme ve Yüzey İşlemleri
Halat tamburları genellikle çelikten üretilir ve sıcak daldırma galvaniz veya boya ile korunur. Galvaniz kaplama, sürekli deniz suyuna ve hava koşullarına maruz kalan güverte donanımı için uzun ömürlü bir koruma sağlar. Yatlarda paslanmaz çelik veya alüminyum tamburlar tercih edilebilir.
Seçimde Dikkat Edilenler
Tamburun gövde çapı ve genişliği, saklanacak halatın çapına ve uzunluğuna göre belirlenir. Halatın çok küçük bir çap üzerine sarılması, halatın yapısına zarar verebilir. Tamburun güvertedeki yeri, halatın loçalara ve babalara kolayca ulaştırılabileceği şekilde seçilir.