Çelik tank, sıvıların, gazların veya dökme malzemelerin depolanması için karbon çeliğinden üretilen kaptır. Yüksek dayanımı, kolay şekillendirilebilmesi ve ekonomik oluşu nedeniyle gemilerde, sanayi tesislerinde, enerji santrallerinde ve altyapı projelerinde en yaygın kullanılan tank türüdür. İç ve dış yüzeyleri, depolanacak maddeye ve bulunduğu ortama uygun boya, kaplama veya galvaniz sistemleriyle korunur.
Çeşitleri
- Silindirik tanklar: Bombeli veya düz kapaklı, yatay ya da dikey konumlu tanklardır. Silindirik biçim, iç basınca karşı en verimli şekildir.
- Dikdörtgen tanklar: Gemilerde ve makine dairelerinde dar alanlara yerleştirilmek üzere tasarlanır; iç takviyeler ve gerektiğinde ara bölmelerle güçlendirilir.
- Basınçlı kaplar: Basınçlı hava tüpleri, hidrofor tankları ve genleşme tankları gibi basınç altında çalışan kaplardır. Tasarım ve imalatları ilgili basınçlı kap standartlarına ve klas kurallarına göre yapılır.
- Günlük ve servis tankları: Gemilerde yakıt, yağ ve hidrolik sistemleri için kullanılan, makinelere yakın konumdaki tanklardır.
Yapısı
Çelik tanklar; gövde ve kapak levhaları, takviye profilleri, flanşlı veya dişli bağlantı ağızları, menhol, seviye göstergesi, havalandırma ve taşma bağlantıları, boşaltma tapası ve taşıyıcı ayaklardan oluşur. Gemilerdeki bağımsız tanklar, geminin hareketleri sırasında yerinden oynamayacak şekilde sağlam kaideler ve bağlantılarla sabitlenir.
İmalat ve Test
Tank levhaları kesilip bükülür ve kaynakla birleştirilir. Kaynak kalitesi, tankın sızdırmazlığı ve dayanımı açısından belirleyicidir. İmalattan sonra tanklar hidrostatik basınç testi veya hava testi gibi yöntemlerle sızdırmazlık açısından kontrol edilir. Basınçlı kaplarda test basıncı, tasarım basıncına göre ilgili standartta belirtilir.
Yüzey Koruması
- Dış yüzey: Astar ve son kat boya ya da sıcak daldırma galvaniz
- İç yüzey: Depolanan maddeye uygun epoksi veya özel kaplamalar; yakıt ve yağ tanklarında ise çoğu zaman imalat sonrası temizlik ve koruyucu uygulamalar yeterlidir
- Katodik koruma: Toprak altındaki veya suyla temas eden tanklarda ek koruma yöntemi olarak kullanılabilir
Kullanım Alanları
- Gemilerde yakıt, yağlama yağı, hidrolik yağı ve tatlı su tankları
- Basınçlı hava tüpleri ve hidrofor sistemleri
- Sanayi tesislerinde proses ve depolama tankları
- Yangın suyu ve yağmur suyu depoları