Alüminyum yatay merdiven, alüminyum alaşımlarından üretilen eğimli merdivendir. Gemi inşa sektöründe, dik merdivenlerden ayırmak için eğimli merdivenlere “yatay merdiven” denir. Alüminyum yatay merdivenler özellikle alüminyum gövdeli veya alüminyum üst binalı teknelerde, hızlı feribotlarda, devriye botlarında, askeri teknelerde ve yatlarda, yani ağırlığın önemli olduğu her yerde kullanılır.
Neden Alüminyum?
- Hafiflik: Alüminyumun yoğunluğu çeliğin yaklaşık üçte biridir. Teknenin üst kısımlarındaki ağırlığın azalması stabiliteye ve yakıt verimliliğine katkı sağlar.
- Korozyon dayanımı: Deniz suyuna dayanıklı alaşımlar, uygun tasarımla boya gerektirmeden uzun süre kullanılabilir.
- Uyumluluk: Alüminyum gövdeli teknelerde gövdeyle aynı malzemeden yapılan donanım, farklı metallerin temasından kaynaklanan galvanik korozyon riskini azaltır.
- Kolay taşıma ve montaj: Hafif parçalar daha az ekipmanla taşınıp monte edilebilir.
Yapısı
Alüminyum yatay merdivenler iki yan kiriş (yanak), basamaklar ve tırabzanlardan oluşur. Yanaklar genellikle ekstrüzyon profillerden veya kesilip bükülmüş levhalardan yapılır. Basamaklarda kaymazlığı artırmak için kenarları kalkık delikli alüminyum profiller veya baklava desenli levhalar kullanılır. Delikli basamaklar su ve kir tutmadığı için açık güvertelerde avantaj sağlar. Tırabzanlar alüminyum veya paslanmaz çelik borudan yapılabilir.
Parçalar genellikle TIG veya MIG kaynak yöntemleriyle birleştirilir. Alüminyum kaynağında yüzey temizliği ve uygun dolgu telinin kullanılması, bağlantının dayanımı ve görünümü açısından belirleyicidir.
Kullanım Alanları
- Askeri ve kamu teknelerinde güverteler arası geçişler
- Yolcu teknelerinde ve hızlı feribotlarda iç ve dış merdivenler
- Yatlarda üst güverte ve flybridge merdivenleri
- Endüstriyel tesislerde hafif servis merdivenleri
Tasarımda Dikkat Edilenler
Alüminyumun elastisite modülü çeliğinkinden düşük olduğu için aynı yük altında daha fazla esneyebilir. Bu nedenle profil kesitleri ve basamak açıklıkları, merdivenin esnemesini sınırlayacak şekilde seçilir. Alüminyum merdivenin çelik bir yapıya bağlandığı noktalarda, iki metal arasına yalıtım pulları veya contalar konularak galvanik korozyon önlenir.