Usturmaça askısı, teknelerin ve yatların küpeştesine (bordadaki parmaklık veya tutamak borusuna) takılarak usturmaçaların asılmasını sağlayan bağlantı aparatıdır. Usturmaça, tekne yanaştığında bordayı darbelere ve sürtünmeye karşı koruyan tampondur. Usturmaça askısı, usturmaça halatının yüksekliğini hızlı ve kolay biçimde ayarlamaya imkân verir; küpeştenin boyasının, verniğinin veya parlak yüzeyinin halat sürtünmesiyle zarar görmesini önler.
Ne İşe Yarar?
Usturmaçalar, tekne iskeleye yanaşırken veya başka bir tekneyle yan yana bağlanırken bordanın ezilmesini ve çizilmesini önler. Korumanın etkili olması için usturmaçanın doğru yükseklikte asılması gerekir. Halatı doğrudan küpeşteye bağlamak hem zaman alır hem de küpeşteyi aşındırır. Usturmaça askısı, halatın tek hareketle sıkıştırılıp serbest bırakılabildiği bir kilit ve askıyı küpeşteye oturtan yumuşak astarlı bir gövde sayesinde bu sorunları ortadan kaldırır.
Yapısı
- Gövde (eyer): Küpeşteyi saran, ters U biçimli parçadır. Deri, sentetik deri veya paslanmaz çelikten yapılabilir; iç yüzeyi küpeşteyi korumak için yünlü veya keçe benzeri yumuşak bir malzemeyle kaplanır.
- Halat kilidi: Halatı tek hareketle sıkıştıran kam kilit (cam cleat) veya benzeri bir mekanizmadır. Halatın boyu bu kilit sayesinde kolayca ayarlanır.
- Mapa veya halka: Halatın geçirildiği ya da bağlandığı göz biçimli parçadır.
- Sabitleme elemanı: Askıyı küpeşte üzerinde yerinde tutan kayış, pim veya kanca.
Malzeme
Usturmaça askılarının metal parçaları genellikle paslanmaz çelikten (yat sektöründe “krom” olarak da anılır) üretilir. Gövdede kullanılan deri ve sentetik deri, küpeşte ve tekne iç tasarımıyla uyumlu renklerde seçilebilir. Kilit ve mapa için plastik veya paslanmaz çelik seçenekleri, kullanım yoğunluğuna ve istenen görünüme göre tercih edilir. Tamamen paslanmaz çelikten üretilen askılar ise daha zorlu koşullarda uzun ömür sağlar.
Kullanım Alanları
- Motoryat ve yelkenlilerde küpeşte ve parmaklıklar
- Gezi tekneleri ve guletler
- Marinalarda kısa süreli yanaşmalar
- Usturmaçanın sık sık yer ve yükseklik değiştirdiği her türlü tekne
Avantajları
- Usturmaça yüksekliğinin saniyeler içinde ayarlanması
- Küpeşte yüzeyinin sürtünmeye karşı korunması
- Düğüm atma gereğinin ortadan kalkması
- Teknenin genel görünümüyle uyumlu, düzenli bir görüntü