Tank gözetleme ve yıkama hatch’i, tanker gemilerinde kargo tanklarının üzerindeki güvertede bulunan, tankın içini gözlemlemek, numune almak, seviye ölçmek ve tank yıkama makinelerini tanka indirmek için kullanılan küçük çaplı, kapaklı açıklıktır. Uluslararası literatürde “Butterworth hatch” veya “Butterworth kapağı” olarak da bilinir. Kargo tankı iniş kaportasından daha küçüktür; personel girişi için değil, servis işlemleri için tasarlanır.
Ne İşe Yarar?
- Tank yıkama: Taşınabilir tank yıkama makineleri bu açıklıklardan tanka indirilir. Makineler basınçlı su püskürterek tank yüzeylerindeki yük kalıntılarını temizler.
- Gözetleme ve denetim: Tankın içi, tanka girilmeden açıklıktan gözlemlenebilir.
- Numune alma ve ölçüm: Yükten numune alınması ve seviye ölçümü için kullanılabilir.
- Havalandırma ve kurutma: Yıkama sonrasında tankın havalandırılması ve kurutulması için fanlar bu açıklıklara bağlanabilir.
Yapısı
- Ağız (coaming): Güverteye kaynatılan kısa silindirik gövdedir.
- Kapak: Menteşeyle ağza bağlı, contalı kapaktır.
- Sıkıştırma elemanları: Kapağı contaya bastıran kelebek somunlu döner cıvatalardır. Bu yapı kapağın alet kullanmadan hızla açılıp kapatılmasını sağlar.
- Conta: Kapalı konumda gaz ve sıvı sızdırmazlığı sağlar; taşınan yüklere kimyasal olarak dayanıklı malzemeden seçilir.
Malzeme
Kimyasal tankerlerde bu hatch’ler genellikle paslanmaz çelikten üretilir. Petrol ve ürün tankerlerinde ise karbon çeliğinden imal edilip astar ve son kat boyayla korunabilir. Kapak ve ağız ölçüleri, kullanılacak tank yıkama makinelerinin boyutlarına uygun olarak belirlenir.
Güvenlik
Kargo tanklarında basınç altında gaz bulunabilir. Bu nedenle hatch kapakları, tank basıncı tahliye edilmeden ve gerekli güvenlik önlemleri alınmadan açılmamalıdır. Kapak açılırken yüzün ve vücudun açıklığın üzerinde tutulmaması, olası bir gaz çıkışına karşı önemli bir önlemdir. Yanıcı yüklerde açıklık çevresinde kıvılcım oluşturabilecek ekipman kullanılmamalı, tank yıkama makineleri ve hortumlar statik elektriğe karşı topraklanmalıdır.