Stopend ekstraktörü, diyafram duvar ve benzeri yerinde dökme beton uygulamalarında, beton döküldükten sonra panel uçlarındaki stopend borularını veya çelik muhafaza borularını yukarı çekerek çıkarmak için kullanılan hidrolik çekme ünitesidir. Uluslararası literatürde “extractor” olarak bilinir. Güçlü hidrolik silindirleri sayesinde, beton ile boru arasındaki sürtünmeyi ve borunun ağırlığını yenecek büyüklükte çekme kuvvetleri üretir.
Ne İşe Yarar?
Stopend boruları beton döküldükten sonra belirli bir süre içinde, kontrollü biçimde ve kademeli olarak çekilmelidir. Bu iş için yalnızca vinç kullanmak yeterli kuvveti sağlamayabilir ve ani yük değişimleri vincin güvenliğini tehlikeye atabilir. Ekstraktör boruyu kavrayarak hidrolik silindirlerle kısa adımlar halinde ve yüksek kuvvetle yukarı iter. Yüzeye çıkan bölümler vinçle alınır ve işlem tamamlanana kadar tekrarlanır.
Yapısı
- Ana çerçeve: Hendeğin üzerinde, kılavuz duvarlara veya zemine oturan ağır çelik çerçevedir.
- Hidrolik silindirler: Çerçeveye yerleştirilen ve kaldırma kuvvetini üreten silindirlerdir; genellikle birden fazla silindir birlikte çalışır.
- Kavrama düzeni: Stopend borusunu veya bağlantı kulaklarını kavrayarak silindirlerin kuvvetini boruya aktarır.
- Hidrolik güç ünitesi: Silindirleri besleyen pompa, valf ve kumanda sistemidir; ayrı bir ünite olabilir veya vincin hidrolik sisteminden beslenebilir.
Çalışma Sırası
- Ekstraktör stopend borusunun çevresine yerleştirilir ve kavrama düzeni boruya bağlanır.
- Silindirler açılarak boru kısa bir mesafe yukarı çekilir.
- Kavrama serbest bırakılır, silindirler kapatılır ve kavrama yeniden bağlanır.
- Bu döngü borunun yeterli bölümü yüzeye çıkana kadar sürdürülür; yüzeye çıkan bölümler sökülür.
Tasarımda Dikkat Edilenler
Ekstraktörün çekme kapasitesi, kullanılacak stopend borularının boyutuna, derinliğine ve beton ile boru arasındaki beklenen sürtünmeye göre seçilir. Çerçevenin oturduğu yüzeyin sağlam olması ve yükün eşit dağıtılması, çekme sırasında hendek kenarlarının zarar görmemesi için önemlidir. Hidrolik hortumların ve bağlantıların düzenli kontrolü iş güvenliği açısından gereklidir.
Kullanım Alanları
- Diyafram duvar inşaatında stopend çekimi
- Fore kazık muhafaza borularının çıkarılması
- Geçici çelik kalıp ve boruların sökülmesi