Karşı ağırlıklı hatch, menteşe ekseninin arkasına yerleştirilen bir karşı ağırlık sayesinde kapağının daha az kuvvetle açılıp kapanmasını sağlayan güverte kapağıdır (kaporta). Gemilerde güverte altındaki depolara, boşluklara, zincirliklere, tanklara ve servis alanlarına erişim için kullanılır. Kapak kapalı konumda kelebek somunlu sıkıştırma elemanlarıyla veya merkezi bir volanla contaya bastırılarak sızdırmazlık sağlar.
Karşı Ağırlık Ne İşe Yarar?
Ağır çelik kapakların elle kaldırılması zor ve tehlikelidir; kontrolsüz kapanan bir kapak yaralanmalara yol açabilir. Karşı ağırlık, kapağın ağırlığını menteşe ekseni etrafında dengeleyerek açma kuvvetini azaltır. Böylece kapak tek bir kişi tarafından kolayca açılabilir ve açık konumda dengede durur. Aynı amaçla yaylı kaldırma düzenleri de kullanılır; yay veya karşı ağırlık seçimi, kapağın boyutuna, kullanım sıklığına ve yerleşim alanına göre yapılır.
Yapısı
- Ağız (coaming): Güverteye kaynatılan, belirli yükseklikteki kutu biçimli çerçevedir.
- Kapak: Çelik levhadan yapılır, gerektiğinde takviyelerle güçlendirilir.
- Conta: Kapak kenarındaki kanala yerleştirilen kauçuk conta, ağzın üst kenarına bastırılır.
- Sıkıştırma elemanları: Kelebek somunlu döner cıvatalar, kollu sıkıştırma takozları veya tüm noktaları aynı anda kilitleyen merkezi volanlı mekanizmalar.
- Karşı ağırlık kolu: Menteşenin arka tarafında uzanan kol ve ucundaki ağırlıktır.
- Emniyet düzeni: Kapağı açık konumda sabitleyen pim veya kilitler.
Kullanım Alanları
- Güverte altı depo ve kumanya alanları
- Zincirlik ve baş taraf bölmeleri
- Boşluk (void) tankları ve servis bölmeleri
- Römorkör, balıkçı teknesi ve iş teknelerinde güverte erişimleri
Kurallar
Açık güvertedeki kaportaların ağız yükseklikleri ve kapama düzenleri, Uluslararası Yükleme Sınırı Sözleşmesi (Load Line) ve klas kuruluşlarının kurallarıyla belirlenir. Kaportanın bulunduğu konum, kapağın hangi dayanımda ve hangi sızdırmazlık seviyesinde olması gerektiğini belirler. Hava koşullarına dayanıklı kaportalarda conta ve sıkıştırma düzeninin düzenli bakımı, sızdırmazlığın korunması için önemlidir.
Hatch kapağına belirli bir su derinliğinde etki eden basıncı ve toplam kuvveti su basıncı hesaplayıcımızla bulabilirsiniz.