Alüminyum radar direği; yatlarda, gezi teknelerinde, hızlı teknelerde ve hafif gemilerde radar antenini, seyir fenerlerini ve haberleşme antenlerini taşımak üzere alüminyumdan üretilen direk veya radar kemeridir. Hafifliği, korozyon dayanımı ve kolay şekillendirilebilmesi sayesinde hem teknik hem de estetik ihtiyaçlara cevap verir; teknenin üst yapısıyla bütünleşen akıcı formlarda tasarlanabilir.
Neden Alüminyum?
- Hafiflik: Alüminyumun yoğunluğu çeliğin yaklaşık üçte biridir. Teknenin en yüksek noktasındaki ağırlığın azalması, ağırlık merkezini aşağıda tutarak stabiliteye katkı sağlar.
- Korozyon dayanımı: Deniz suyuna dayanıklı alüminyum alaşımları, uygun yüzey işlemleriyle uzun yıllar kullanılabilir.
- Form serbestliği: Alüminyum levhalar kesilip bükülerek ve kaynakla birleştirilerek teknenin tasarımına uygun aerodinamik ve estetik formlar elde edilebilir.
- Uyumluluk: Alüminyum gövdeli veya üst yapılı teknelerde aynı malzemenin kullanılması galvanik korozyon riskini azaltır.
Yapısı
Alüminyum radar direkleri genellikle kutu kesitli gövdelerden, eğimli ayaklardan ve üst kısımda ekipmanın yerleştirildiği bir platformdan oluşur. İçleri boş olduğundan kablolar direğin içinden geçirilerek hem korunur hem de görünmez hale getirilir. Radar, anten ve fenerler için bağlantı plakaları imalat sırasında direğe yerleştirilir. Bazı tasarımlarda direk, köprülerin veya alçak geçitlerin altından geçebilmek için menteşeli olarak yatırılabilir.
İmalat ve Yüzey İşlemleri
Alüminyum direk imalatında levhalar hassas şekilde kesilir, bükülür ve TIG veya MIG kaynak yöntemleriyle birleştirilir. Kaynaktan sonra yüzeyler taşlanarak düzeltilir. Direk teknenin renk düzenine uygun olarak boyanabilir, eloksal kaplanabilir veya fırçalanmış metal görünümünde bırakılabilir. Boyanacak yüzeylerde alüminyuma uygun astar sistemlerinin kullanılması, boyanın uzun süre dayanması için gereklidir.
Tasarımda Dikkat Edilenler
Direk; radarın ve antenlerin ağırlığını, rüzgâr yüklerini ve teknenin hareketlerinden doğan ivmeleri taşıyacak şekilde boyutlandırılır. Radarın titreşimden etkilenmemesi için yeterli rijitlik sağlanır. Seyir fenerlerinin yükseklik ve görünüş açılarının denizde çatışmayı önleme kurallarına uygun olması gerekir. Paslanmaz çelik bağlantı elemanlarıyla alüminyum arasına yalıtım pulları konularak galvanik korozyon önlenir.